omerfarukuslu
4 Takipçi | 0 Takip
30 03 2008

İŞ HUKUKUNUN İLKELERİ

İş hukukunda, yazılı olmasa da herkes tarafından kabul edilen kendine has birtakım ilkeler vardır. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz.

 

1.     İşçinin Korunması İlkesi

İşçinin işverene karşı ekonomik olarak bağımlı olması nedeniyle, onun işveren karşısında korunması iş hukukunun ana kuralı olarak kabul edilmektedir. Güçlü karşısında güçsüzün korunması hukukun genel ilkelerinden olup, iş hukukunun doğuş nedeni de iş ilişkilerinde güçsüz olan işçinin koruması olmuştur.

 

Yargıtay’a göre, İş hukukunun işçiyi koruma amacı, işçinin maddi ve ekonomik hakları yanında kişiliğinin ve omurunun korunmasını da kapsamaktadır (9.H.D.03.07.2003, 1794/12403).

 

İş Kanununda, işçiyi gerek ekonomik gerek diğer yönlerden işverene karşı koruyucu hükümlere yer verilmiştir. Bunların başında “Asgari Ücret”,  “Yıllık İzin”, “Hafta Tatili” ve “Ara Dinlenmesi” gibi düzenlemeler gelmektedir. Bütün bu koruyucu düzenlemeler, kaynağını Anayasa da belirtilen  “Sosyal Devlet” olma ilkesinden almaktadır.

 

2.     İşçi Lehine Yorum İlkesi

Aslında bu özellik, işçinin korunması kuralının bir sonucudur. Nitekim, iş hukukuna ait herhangi bir kuralın yorumunda taraflar uyuşmazlığa düşerler ve tereddüt yaşanırsa eğer, işçi lehine yorum yapılması gerektiği kabul edilir.

 

Konu ile ilgili olarak Yargıtay tarafından verilen bir kararda; “Deliklerin hüküm vermeye yeterli olmadığı yada kesinlik göstermediği durumlarda işçinin korunması ve işçi lehine yorum ilkelerinden hareket edilmelidir (9.HD. 13.04.2000, 1676/5561).

 

3.     Nisbi Emredicilik 

Hukuk kuralları bilindiği üzere emredici ve yedek hukuk kuralları olmak üzere ikiye ayrılır.  Bir kuralın aksi kararlaştırılamıyorsa “emredici”, kararlaştırılabiliyorsa “yedek” hukuk kuralı özelliği taşıdığı kabul edilmektedir.

 

Emredici hukuk kuralları da kendi arasında ikiye ayrılmaktadır. Buna göre; bir kural, işçi lehine olmak koşuluyla değiştirilebiliyorsa “Nisbi Emredici”, işçi lehine de olsa değiştirilemiyorsa “mutlak emredici” kuraldır. İş hukukunda kurallar genel olarak Nisbi emredici nitelik taşımaktadır ve işçi lehine değiştirilebilmektedir. Anca bu değişiklik mutlak değil kamu yararı ile sınırlıdır.

 

Hukuk Kuralları

 

 

 


Emredici Hukuk Kuralları              Yedek Hukuk Kuralları

                                

 

                                               

Nisbi Emredici                          Mutlak Emredici

Hukuk Kuralları                         Hukuk Kuralları

 (İş Hukuku)

 

 

3097
0
0
Yorum Yaz